Ulusal Yeterlilik Çerçeveleri

Ulusal Yeterlilik Çerçevesi (UYÇ), bir ülkede var olan yeterlilikleri tanımlamak, belirlenmiş ölçütlere göre sınıflandırmak ve karşılaştırmak için kullanılan, seviyelerden oluşan ilkeler ve kurallar bütünü olarak tanımlanmaktadır. UYÇ, bir ülkenin yeterliliklerini bütünleştirmekte ve yeterlilikler arasında eşgüdümü sağlamakta; yeterliliklerin kalite standartları çerçevesinde daha şeffaf ve tanımlanabilir olmasını ve öğrenenlerin yeterlilikler arasında yatay ve dikey hareketliliğini kolaylaştırmaktadır.

1990’lı yılların sonunda hayat boyu öğrenme fikrinin bir politika olarak Avrupa ülkeleri arasında uygulanmaya başlaması, UYÇ’ler için yeni bir dönemin başlamasına yol açmıştır. Avrupa’da 2005 yılına kadar yalnızca Fransa, İrlanda ve Birleşik Krallık UYÇ geliştirmişken dünyadaki eğilimlerin etkisiyle birçok ülke kendine özgü yeterlilik çerçevesini oluşturmaya başlamıştır.

UYÇ’ler kullanılarak bir sınıflandırma ve seviyelendirmeye tabi tutulan yeterlilikler, kişiler, işverenler ve eğitim kurumları tarafından daha kolay anlaşılır ve karşılaştırılabilir hale gelmektedir. UYÇ’lerdeki seviyeler, öğrenme kazanımlarının farklı zorluk seviyelerini göstermektedir. Alt seviyeler genellikle temel, genel becerileri ve gözetim altında rutin işlemleri yürüten kişilerin sahip olduğu kazanımları; orta seviyeler genellikle bağımsız olarak çalışan, sorumluluk alan ve başkalarının işlemlerini gözden geçiren profesyonellerin kazanımlarını, ileri seviyeler ise süreçleri analiz etme, iyileştirme ve yeni bilgiler geliştirme kapasitesi ile bireyleri ve süreçleri yönlendirme ve yönetme yeteneğine sahip olma kazanımlarını tanımlamaktadır.

İyi bir kalite güvence sistemi ile desteklenmeleri halinde, UYÇ’ler bireylerin gelişimine destek vermekte,  eğitim ve işgücü piyasasında hareketliliği kolaylaştırmakta ve kişilerin hayatları boyunca eğitimin çeşitli ve ileri seviyelerine erişimlerine yardımcı olmaktadır. Eğitim ve öğretim kurumları, daha tutarlı ve uyumlu yeterlilikler geliştirebilmektedir. İşverenler,  yeterlilikleri daha kolay anlamakta ve onlara güven duymakta, işe alım ve eğitim süreçlerinde UYÇ’lerden faydalanabilmektedir. UYÇ’ler ayrıca, bir ülkedeki yeterliliklerin uluslararası tanınırlığına da katkıda bulunabilmektedir.

Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ), ülkemizde eğitim ve öğretim sistemi içerisinde ve diğer öğrenme ortamlarında kazanılan kalite güvencesi sağlanmış tüm yeterlilikleri kapsayan ülkemize özgü ulusal yeterlilik çerçevesidir. Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK), TYÇ’nin hazırlanması ve uygulanmasından sorumlu kurumdur.